Từ bao lâu nay, nhu cầu xử lý chất thải rắn trong sinh hoạt trên địa bàn TPHCM hầu như luôn ở trong tình trạng căng thẳng, bức xúc. Thống kê của ngành chức năng cho thấy, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và xử lý trên địa bàn TP cứ liên tục gia tăng trong nhiều năm gần đây.
Từ bao lâu nay, nhu cầu xử lý chất thải rắn trong sinh hoạt trên địa bàn TPHCM hầu như luôn ở trong tình trạng căng thẳng, bức xúc. Thống kê của ngành chức năng cho thấy, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và xử lý trên địa bàn TP cứ liên tục gia tăng trong nhiều năm gần đây. Nếu như năm 2006, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt thu gom được hơn 1,8 triệu tấn/năm (tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2005) thì năm 2007 lại tiếp tục tăng ở mức 3,2%. Năm 2008, tăng khoảng trên dưới 4%. Năm 2009 chưa có thống kê chính thức nhưng chỉ riêng lượng rác thu gom trong 4 tháng đầu năm, đã hơn 710.000 tấn, tức là gần bằng 50% của năm 2006. Sở Tài nguyên và Môi trường TP dự báo qua năm sau, lượng rác thải sinh hoạt trên toàn địa bàn sẽ ở ngưỡng 7.000-7.500 tấn/ngày đêm và đạt tiếp cột mốc trên dưới 16.000 tấn/ngày đêm trong giai đoạn 10 năm tiếp theo. Thế mà từ trước đến nay, chủ yếu và phổ biến giải pháp xử lý rác sinh hoạt tại TP là chôn lấp. Những nhược điểm lớn nhất của giải pháp chôn lấp rác đã rõ như ban ngày, đó là chiếm dụng quỹ đất quá lớn; nước rỉ rác gây ô nhiễm đất, nguồn nước bên dưới nó; ô nhiễm không khí chung quanh; không tận dụng được các nguồn lợi kinh tế, vì không được tái chế… Đầu tháng 11 qua, Bộ môn Máy và Thiết bị, Khoa Kỹ thuật Hóa của Trường ĐH Bách khoa TPHCM đã phát triển thành công một dây chuyền công nghệ tổng hợp, liên hoàn, chuyên xử lý rác thải rắn sinh hoạt. Kỹ sư Trần Hùng Dũng của Bộ môn Máy và Thiết bị chủ nhiệm công trình nghiên cứu, khẳng định một trong những ưu điểm lớn nhất của dây chuyền xử lý này là có khả năng phân loại rác thải rắn trước khi xử lý, tái chế thành các sản phẩm hữu ích trong đời sống. Trong thực tế, các nhà máy tái chế rác từ trước đến giờ đều gặp khó khăn do không thể tự động phân loại được rác thải. Đơn giản là vì chất thải rắn sinh hoạt ở TPHCM nói riêng, trên cả nước nói chung là hỗn hợp giữa các loại rác hữu cơ như rau-củ-quả, vải vụn, da, gỗ… cho đến rác vô cơ như thủy tinh, xà bần, kim loại… Trong khi đó, đa phần người dân TP không quen với việc tự phân loại rác ngay tại nhà mình trước khi đưa ra cho ngành vệ sinh đem đi đổ. “Dây chuyền công nghệ của chúng tôi đã giải quyết được điểm gút mắc này” - Kỹ sư Dũng nhấn mạnh. Theo đó, để phân loại rác, công nghệ mới đã sử dụng biện pháp thủy lực kết hợp khí động và kể cả chọn bằng tay. Về nguyên tắc, bằng phương pháp thủy lực và khí động, các loại rác hữu cơ sẽ nổi lên, trong khi rác vô cơ nặng hơn sẽ chìm. Không chỉ độc đáo ở chỗ “biết” tự phân loại, dây chuyền công nghệ mới này còn tận dụng hầu hết các loại rác thải rắn để tái chế. Chẳng hạn, theo công bố của nhóm nghiên cứu, các loại rác rau-củ-quả sau khi qua quy trình xử lý sẽ được tái chế thành phân vi sinh, rác nylon và cao su thì được tái chế thành xăng dầu, rác giấy chế biến lại thành bột giấy, xà bần thành gạch block, thủy tinh và kim loại được đem bán cho các cơ sở chuyên dụng…