Trong khi nguồn cung cấp điện thiếu nghiêm trọng thì nguồn năng lượng tái tạo ở Việt Nam, dù rất nhiều tiềm năng, lại đang bị bỏ phí.
Trong khi nguồn cung cấp điện thiếu nghiêm trọng thì nguồn năng lượng tái tạo ở Việt Nam, dù rất nhiều tiềm năng, lại đang bị bỏ phí.
Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo như gió, năng lượng mặt trời… Riêng địa nhiệt thì tập trung nhiều ở khu vực Quảng Bình, Hà Tĩnh, Bình Định và các tỉnh miền núi phía Bắc, nhưng theo nhiều chuyên gia thì địa nhiệt chủ yếu chỉ có quy mô từ 10 - 20 MW/mỏ, không phát triển được các nhà máy quy mô kinh tế. Hiện nay, giá thiết bị lên cao nên giá thành của điện gió cũng tăng cao hơn nhiều so với giá điện lưới. Trong khi đó, Chính phủ vẫn thực hiện chính sách trợ giá cho đồng bào khó khăn và yêu cầu các tập đoàn phát điện không được lỗ. Điều này làm điện không thể mua với giá điện quá cao vì không có cơ chế để bù lỗ. Hiện, Bộ Công thương đang soạn thảo nghị định về sử dụng năng lượng tái tạo, trong đó các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này được hỗ trợ vốn vay, thuế suất, hỗ trợ về phát triển sạch.
Quanh vấn đề này, Đất Việt đã có cuộc trao đổi với thạc sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Phó viện trưởng Viện Năng lượng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
- Dự án điện mặt trời của Ủy ban Dân tộc chủ trì, do Phần Lan tài trợ ra đời từ năm 2002 nhưng đến nay vẫn triển khai rất chậm, trong khi các tỉnh miền núi rất thiếu điện và có tiềm năng điện mặt trời. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?
- Thực ra, tôi không biết dự án này nhưng lại biết có nhiều dự án của JICA (Nhật Bản) lắp đặt ở một số xã, bản ở khu vực Tây Nguyên từ những năm 2000 và hoạt động tốt. Có nghĩa, trong những dự án hỗ trợ của nước ngoài, có những dự án triển khai rất tốt, nhưng có nhiều dự án thì ngược lại.
- Bộ Công thương đang đưa ra rất nhiều giải pháp khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Theo ông, các giải pháp đó sẽ tác động như thế nào đến nhu cầu sử dụng điện trong thời gian tới?
- Theo tính toán của chúng tôi, mục tiêu tiết kiệm 3 - 5% điện trong chu kỳ năm năm đầu (từ năm 2010) và cũng chứng đó trong 5 năm tiếp theo, là con số đáng kể. Ví dụ, nhu cầu 100 tỷ kWh điện mà tiết kiệm được 2%, tức là tiết kiệm được 2 tỷ kWh, tương đương với nhu cầu điện năng của thành phố lớn.
- Vậy giải pháp trong từng giai đoạn như thế nào, thưa ông?
- Chúng ta sẽ phải thực hiện một loạt giải pháp như tạo cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ mới; nên hạn chế những ngành sử dụng nhiều năng lượng, gây ô nhiễm môi trường, gây cạn kiệt tài nguyên; tập trung phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao…
Xin cảm ơn ông! Mỹ có quy định ưu đãi thuế cố định 10% đối với vốn đầu tư cho thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời và địa nhiệt. Gần đây, chương trình “Gió cung cấp năng lượng cho Mỹ” đã được đưa vào thực hiện với nguồn trợ cấp hằng năm của Bộ Năng lượng Mỹ là 33 triệu USD. Mỹ còn là nước đi đầu trong lĩnh vực sử dụng năng lượng mặt trời (NLMT) với mục đích thương mại. Trong 20 năm qua, Mỹ đã chi hơn 1,4 tỷ USD để nghiên cứu, triển khai các công nghệ sử dụng NLMT để sản xuất điện. Hiện nay, trên 10.000 ngôi nhà ở Mỹ sử dụng hoàn toàn năng lượng mặt trời.