Đến Tô-ki-ô vào thời điểm Hà Nội đang mở chiến dịch cao điểm trong "cuộc chiến" chống rác thải đổ ra đường và nay là "rác trên tường", vì thế tôi luôn quan sát xem người Nhật xử lý vấn đề này như thế nào?
Đến Tô-ki-ô vào thời điểm Hà Nội đang mở chiến dịch cao điểm trong "cuộc chiến" chống rác thải đổ ra đường và nay là "rác trên tường", vì thế tôi luôn quan sát xem người Nhật xử lý vấn đề này như thế nào?Thành phố "xanh - sạch - đẹp" Một em nhỏ cầm khư khư mấy cái giấy kẹo trên tay đi tìm thùng rác trên đường phố ở thủ đô Tô-ki-ô để bỏ vào gây ấn tượng mạnh trong tôi về ý thức giữ gìn vệ sinh công cộng của người dân Nhật Bản. Mặc dù trước khi tới Tô-ki-ô chúng tôi được biết, Nhật Bản là một trong những nước thuộc hàng "xanh - sạch - đẹp" nhất thế giới. Tuy nhiên, 10 ngày trải nghiệm ở Tô-ki-ô cũng như một số thành phố khác mới thấy, người Nhật quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường như thế nào, đặc biệt là xử lý rác thải. Ở tất cả những nơi công cộng như sân bay, ga tàu điện, khách sạn, trung tâm thương mại... đâu đâu cũng thấy những thùng rác. Thậm chí có nơi người ta đặt tới 3 hoặc 4 cái thùng để phân loại rác: rác cháy được, rác không cháy, rác tái sinh (giấy các-tông hộp), nhựa, vỏ lon, chai bia, rượu và các loại rác cồng kềnh... Các thùng rác được đặt dọc hai bên đường, có vẽ hình những loại rác được phép bỏ vào. Mỗi thùng rác có màu sắc riêng để người đi đường dễ phân biệt. Vì thế, người dân tự bỏ rác đúng loại vào thùng như một thói quen sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt, nếu muốn hút thuốc lá, bạn phải tìm đúng nơi quy định và vứt tàn đúng chỗ. Trong hai ngày sống cùng với gia đình bà Phư-cư-dư-mi ở thành phố Sa-pô-rô (Hốc-cai-đô), tôi thấy bà rất ý thức phân chia các loại rác. Bà Phư-cư-dư-mi chỉ cho tôi xem từng túi ni lông đựng các loại rác khác nhau: rác hữu cơ dễ phân hủy, rác khó tái chế nhưng có thể cháy và rác có thể tái chế. Biến rác thải thành tài nguyên Trong những ngày ở Nhật Bản, điều lạ là hiếm khi chúng tôi nhìn thấy những công nhân vệ sinh môi trường quét dọn nhưng đường phố vẫn sạch, không bụi bẩn. Hỏi vài người bạn người Nhật được biết, những công nhân này hầu hết làm việc vào ban đêm. Tuy nhiên, với ý thức giữ gìn vệ sinh công cộng cao của người dân Nhật Bản, họ cũng không mất quá nhiều thời gian công sức cho việc quét dọn đường phố. Theo số liệu thống kê mới đây của Bộ Môi trường Nhật Bản, hằng năm nước này có khoảng 450 triệu tấn rác thải, trong đó phần lớn là rác công nghiệp (397 triệu tấn). Trong tổng số rác thải trên, chỉ có khoảng 5% rác thải phải đưa tới bãi chôn lấp, trên 36% được đưa đến các nhà máy để tái chế. Số còn lại được xử lý bằng cách đốt hoặc chôn tại các nhà máy xử lý rác. Với rác thải sinh hoạt của các gia đình, khoảng 70% được tái chế thành phân bón hữu cơ, góp phần giảm bớt nhu cầu sản xuất và nhập khẩu phân bón. Việc thu gom rác ở Nhật Bản không giống như ở Việt Nam. Rác thải từ hộ gia đình thuộc trách nhiệm quản lý của Nhà nước, còn từ các công ty, nhà máy... cho tư nhân đấu thầu hoặc các công ty do chính quyền địa phương chỉ định. Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải tự chịu trách nhiệm về lượng rác thải công nghiệp của họ và điều này được quy định bằng các điều luật về bảo vệ môi trường. Cũng như ở Hà Nội, chính quyền địa phương ở Nhật Bản thỉnh thoảng cũng tổ chức các chiến dịch "xanh - sạch - đẹp" phố phường nhằm nâng cao nhận thức của nhân dân. Chương trình này đã được đưa vào trường học và tỏ ra rất hiệu quả.