Nhiều doanh nghiệp còn thờ ơ với việc sử dụng năng lượng hiệu quả. Ảnh: TNLinh
Nhờ tiết kiệm năng lượng, nhiều doanh nghiệp đã giảm được hàng trăm triệu đồng chi phí sản xuất mỗi tháng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều đơn vị chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của các giải pháp tiết kiệm năng lượng.
Tính đến nay, những doanh nghiệp tham gia dự án “Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các doanh nhỏ và vừa tại Việt Nam” (do Bộ KHCN triển khai từ năm 2006) đã tiết giảm được 18.000 tấn dầu (quy đổi) và giảm 68.000 tấn CO2.
Tiết kiệm hàng trăm triệu đồng
Theo tiến sĩ Nguyễn Bá Vinh, Quản đốc dự án Quốc gia ““Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam”, tham gia dự án doanh nghiệp được hỗ trợ kinh phí tư vấn kiểm toán năng lượng và chuyển giao công nghệ khoảng 30 triệu đồng, bảo lãnh vay vốn từ 80 triệu đồng đến hai tỷ đồng.
Ông Vinh khẳng định, dự án này đem lại hiệu quả cả về kinh doanh lẫn môi trường. Mục tiêu của dự án không chỉ là thay thế một vài linh kiện để tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu khí thải mà còn tư vấn doanh nghiệp thay thế quy trình sản xuất hiện đại hơn, có giá thành thấp hơn quy trình cũ.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Công ty CP Lương thực thực phẩm Colusa – Miliket, khẳng định doanh nghiệp được nhiều lợi ích khi tham gia dự án. Để sử dụng năng lượng hiệu quả, công ty đã kiểm toán năng lượng, lắp đồng hồ đo lưu lượng nước nóng cấp nồi hơi, bồn chứa nước ngưng mới, thay mới các máy móc công nghệ cũ… Những biện pháp đó đã giúp tiết kiệm được hơn 50% điện và giảm khí thải ô nhiễm môi trường.
Trong khi đó, ông Trần Lê Phong, cán bộ kỹ thuật của Công ty Hiang Kie Industries (Khu Công nghiệp Long Thành, Đồng Nai), cho biết trước đây công ty sử dụng dầu FO để đốt lò hơi, mỗi tháng tốn 900 triệu đồng, nay chuyển sang đốt bằng trấu, củi thì tiết kiệm được 500 triệu đồng/tháng.
Rào cản từ nhận thức
Tính đến nay, có khoảng 350 doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia dự án và có 50 đơn vị được bảo lãnh vay vốn của Ngân hàng Công thương (ngân hàng quản lý quỹ của dự án với 28,5 triệu USD từ đóng góp của Quỹ Môi trường toàn cầu - GEF và một số bộ, ngành) với hơn 7 tỷ đồng, tương ứng 75% số vốn để chuyển đổi quy trình và thiết bị.
Tuy nhiên, Ban quản lý dự án cho rằng tiến độ giải ngân còn chậm so với nhu cầu của doanh nghiệp và đây cũng là một trong những trở ngại khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa ngại tham gia dự án. Đại diện Ngân hàng Công thương cho biết sở dĩ chậm giải ngân vì hồ sơ kế toán của doanh nghiệp thiếu nhiều chi tiết quan trọng, muốn vay vốn phải làm lại theo đúng thủ tục, nên thời gian chờ giải ngân kéo dài.
Theo ông Võ Hữu Thiện, Trung tâm Tiết kiệm năng lượng tỉnh Tiền Giang, có những rào cản khiến doanh nghiệp chưa quan tâm đến các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Bản thân lãnh đạo doanh nghiệp chưa hiểu hết được lợi ích của tiết kiệm năng lượng. Nhiều doanh nghiệp còn cho rằng, lượng điện năng tiết kiệm được là không đáng kể và ngại thay đổi thói quen, quy trình; đổi ca, đổi giờ làm việc rất dễ ảnh hưởng đến sản xuất. Thậm chí, có doanh nghiệp còn e ngại “lộ bí mật công nghệ” bởi khi ứng dụng giải pháp tiết kiệm năng lượng sẽ phải "khai báo" với đơn vị kiểm toán năng lượng về quy trình sản xuất, thông tin kỹ thuật công nghệ, số lượng và chất lượng nhiên liệu…