Anh Thuấn, bạn tôi, là một cán bộ kinh doanh của một doanh nghiệp hàng đầu sản xuất bình nước nóng sử dụng năng lượng mặt trời. Biết tôi có ý định sử dụng sản phẩm này thay thế bình nước nóng bằng điện truyền thống đang dùng, anh cười rất đắc ý: “Cậu lạc hậu quá! Bình nước nóng năng lượng mặt trời một người dùng, mười người thích!”.

Quả thực, chỉ cần gõ vào google tìm kiếm thông tin bình nước nóng năng lượng mặt trời sẽ tìm được hàng ngàn thông tin, ý kiến về sản phẩm này, với đầy đủ ưu, nhược điểm, kiểu dáng, chủng loại, giá cả... Có một điều không thể phủ nhận, đây là một sản phẩm “hữu xạ tự nhiên hương” vì các nhà cung cấp không cần mất quá nhiều tiền bạc và ngôn từ để quảng cáo, bản thân các khách hàng và những chuyên gia kỹ thuật đều bày tỏ ý kiến ghi nhận những lợi ích không thể phủ nhận của sản phẩm này.

Anh Vũ Quốc Tuấn, một khách hàng đã sử dụng sản phẩm này tròn 10 năm cho biết: “Ưu điểm lớn nhất của máy này là không tốn điện. Sau nữa là nguồn nước nóng khá dồi dào, an toàn, không tiếng ồn, độ bền, chi phí bảo trì thấp và bảo vệ môi trường. Chừng đó ưu điểm cũng không khắc phục được một nhược điểm “không thể tha thứ” được: giá quá cao, rẻ nhất thì cũng khoảng bằng 5 cái máy nước nóng điện. Tuy nhiên, nếu tính bài toán kinh tế thì máy nước nóng năng lượng mặt trời rất nên dùng, vì chỉ cần hai năm là tiền điện sẽ bù lại tiền máy. Mặt khác, nếu nhà có 3 phòng vệ sinh chẳng hạn, thì thay vì lắp 3 cái máy nước nóng điện chỉ cần lắp một cái máy năng lượng mặt trời là đủ.

Nhiều người lầm tưởng là máy năng lượng mặt trời chỉ cung cấp được nước nóng khi trời nắng vào ban ngày. Thực tế thì loại máy này có bồn dự trữ và cung cấp đủ nước nóng vào ban đêm, thậm chí đến sáng hôm sau vẫn có nước nóng. Tại TP.HCM, nhiệt độ nước sẽ nóng đủ tắm quanh năm suốt 365 ngày. Riêng tại Đà Lạt, các tỉnh miền Trung và phía Bắc, thì có thể sử dụng trong khoảng hơn 300 ngày. Số ngày còn lại thì người tiêu dùng có thể lựa chọn phương án nấu nước nóng bằng điện, gas, củi hay… tắm nước lạnh. Để khắc phục tình trạng này, các chuyên gia kỹ thuật khuyên người tiêu dùng tùy môi trường sống, khí hậu và thời tiết từng vùng miền mà chọn đầu tư dung tích bình chứa cho phù hợp. Với khí hậu từ Bắc Trung bộ trở ra nên sử dụng loại dung tích từ 200 lít trở lên bảo đảm tích nước đủ dùng cho một gia đình và có khả năng dự trữ nước nóng trong vài ngày vì những ngày trời âm u, cả ngày không thấy mặt trời thì bình nước nóng trở nên... vô hiệu hóa!

Về năng lượng mặt trời cũng có rất nhiều loại mỗi loại có ưu điểm riêng, trên thị trường chủ yếu là chân không và tấm phẳng hai loại này thích hợp với từng vùng như chân không thì nhìn hình thức rất đẹp thích hợp với những nơi thường hay bị đóng băng đặc biệt những nơi nước tuyệt đối sạch, nhiễm phèn, đóng cặn nhiễm mặn vì nó không có hệ thống thoát nước thải tuổi thọ không được lâu. Trên thị trường hiện nay phổ biến nhất là loại máy có bộ phận thu nhiệt bằng ống thủy tinh chân không, ít phổ biến hơn là loại thu nhiệt bằng ống đồng hay ống nhựa. Loại thu nhiệt bằng ống nhựa tuy giá rẻ nhưng hiệu suất thu nhiệt kém, chỉ thích hợp tại các tỉnh phía Nam. Loại ống thủy tinh chân không phổ biến nhất, giá thành vừa phải và chủ yếu là hàng Trung Quốc. Còn loại thu nhiệt bằng ống đồng có hiệu suất cao, bền nhưng giá thành cao, tính bằng nghìn đôla trở lên, có hàng của một số nước như Australia, Malaysia... Loại máy  tấm phẳng  thích hợp với tất cả mọi nơi vì tấm hấp thụ bằng hợp kim đồng có hệ thống thoát nước thải. Loại này nhìn không được đẹp nhưng lại rất bền...

Qua tìm hiểu được biết máy nước nóng năng lượng mặt trời xuất hiện tại Việt Nam bằng hai con đường. Một là các Cty Việt Nam nhập nguyên bộ máy kèm theo các thiết bị phụ trợ, chủ yếu từ Trung Quốc và Malaysia. Hai là các Cty Việt Nam nhập lẻ bộ phận thu nhiệt từ Trung Quốc hoặc mua lại của các Cty nhập từ Trung Quốc. Còn các chi tiết máy khác như: bồn nước nóng, bộ phận gia nhiệt (điện trở), bộ điều khiển, chân máy… thì sản xuất tại Việt Nam.

Anh Nguyễn Công Sự, phụ trách kinh doanh Cty CP Thương mại - xây dựng - du lịch Trung Nam cho biết: Sản phẩm chính hãng cho độ bền cao là sản phẩm có logo máy phải được in chìm trên thân; sử dụng inox 304 SUS 2B, có chứng chỉ xuất xứ rõ ràng; Hệ thống collector không bị trầy xước, phải có độ xanh đen nhất định; Lớp cách nhiệt phải mịn, đều. Để được công nhận là hàng chất lượng tốt thì bắt buộc các Cty trong thị trường này phải đạt được chứng nhận Solar Keymart (đây là chuẩn của EU đưa ra về tiêu chuẩn cho các Cty sản xuất máy nước nóng năng lượng mặt trời đạt chất lượng và thịnh hành nhất ở Đức). Nhưng vì lợi nhuận, một số Cty đã sẵn sàng bỏ mặc, phớt lờ lợi ích của khách hàng và cố đẩy ra thị trường những sản phẩm mà chất lượng của nó là một bí mật. Hàng đạt chất lượng và đúng với giá trị thật của nó không phải ở người bán hàng mà là sự nhìn nhận khách quan của người sử dụng. Các Cty đưa ra mức bảo hành rất lung tung, tùy hứng. Hậu quả là nhiều khách hàng phải “ngậm đắng nuốt cay” khi mất một mớ tiền để rước về một… cục nợ! Về điều này, anh Vũ Quốc Tuấn chia sẻ kinh nghiệm: đừng tin những lời quảng cáo của đơn vị bán máy là họ sẽ khắc phục sự cố, vì máy năng lượng mặt trời rất bền, rất dễ sử dụng, rất ổn định nếu lắp đặt đúng nhưng một khi đã xảy ra sự cố thì lại rất khó khắc phục.

Tiêu đề